ਕੁੱਤੇ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਤੀ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਉੱਤੇ ਕੈਂਸਰ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਲ, ਅਤੇ ਜੇਟੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਟੈਰੀਅਰ
ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਤਿੰਨ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਜਦੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਾਰੇ, ਦਲੀਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਆਪ ਪਰਖੋ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਤਿਲ ਤੋਂ ਹੋਈ
ਕੁੱਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੈਂਸਰ ਪਛਾਣਨ ਬਾਰੇ ਛਪਿਆ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਹਿਤ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਤਾ ਉਸਦੀ ਲੱਤ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤਿਲ ਨੂੰ ਟਿਕਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦਾ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁੰਘਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਉਸਨੇ ਪਤਲੂਨ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਲਾਹੁਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ।
ਉਹ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਮੈਲਾਨੋਮਾ ਸੀ।
ਉਸ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬੱਸ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹੀ ਇਕੱਲਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੋਜ-ਖੇਤਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਇਹ ਵਿਹਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਲੇਅਰ ਗੈਸਟ ਅਤੇ ਡੇਜ਼ੀ
ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਪ ਡਾ. ਕਲੇਅਰ ਗੈਸਟ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰ-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੂੰਬੜੀ-ਰੰਗੀ ਲੈਬਰਾਡੋਰ, ਡੇਜ਼ੀ, ਬਾਕੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨੱਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੈਸਟ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਧੱਕਿਆ। ਉਸ ਰਾਤ ਗੈਸਟ ਨੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਢ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਗੰਢ ਇੱਕ ਬੇਜ਼ਰਰ ਸਿਸਟ ਨਿਕਲੀ — ਪਰ ਉਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਿਲਿਆ: ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਦਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ।
ਗੈਸਟ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ ਡੌਗਸ ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਛਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਰੀਖਣ ਚਲਾਏ। 2023 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ OBE ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਦੁਹਰਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਦੇ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹੈ: ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸੁੰਘਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁੰਘਣਾ ਹੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਏ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀ ਹੈ
ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਗੰਧ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਹੱਦ ਚਾਲੀ ਹਿੱਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 1.5 ਹਿੱਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਤੇ ਮਾਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਿਰੇ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਲਈ: ਤਰਲ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲਓ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਆਕਾਰ ਦੇ ਤਰਨ-ਤਾਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰ ਖਿਲਾਰ ਦਿਓ। ਕੁਝ ਕੁੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਘ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
- 2006 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਆਮ ਘਰੇਲੂ ਕੁੱਤਿਆਂ — ਮਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਘਰ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ — ਨੂੰ ਕਲਿੱਕਰ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਫੇਫੜੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਛੱਡੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਕੰਟਰੋਲ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਪਛਾਣਨ। ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਰੀਖਣ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਫੇਫੜੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਦਰਜ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾ ਦੋਵੇਂ ਲਗਭਗ 99 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀਆਂ।
- ਸਿਖਲਾਈ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਚਮੜੀ, ਮਸਾਨੇ, ਫੇਫੜੇ, ਛਾਤੀ, ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ, ਅੰਡਕੋਸ਼, ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ, ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਪਛਾਣੇ ਹਨ — ਸਾਹ, ਪਿਸ਼ਾਬ, ਖ਼ੂਨ ਜਾਂ ਟਿਸ਼ੂ ਤੋਂ।
- ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ ਡੌਗਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੋਂ ਹਮਲਾਵਰ (ਗਲੀਸਨ 9) ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
- ਸਿਰਫ਼ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਉੱਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਏ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਲਾਨੋਮਾ ਅਤੇ ਫੇਫੜੇ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਫੜ ਲਿਆ — ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੈਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਗੰਧ-ਦਸਤਖ਼ਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਹੁਣ ਚੇਤਾਵਨੀ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਕਿਤੇ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ। ਸਤਾਰਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ 2017 ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਵਿਧੀਗਤ ਕਮੀਆਂ ਲੱਭੀਆਂ। ਨਮੂਨਿਆਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਕੁੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮ, ਹੁੰਮਸ ਭਰੇ ਦਿਨ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੱਤਾ ਇੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਜੀਵ ਹੈ, ਕੋਈ ਯੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਸ ਜਗਾਉਂਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਤੈਅ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ।
ਪਰ ਦਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਕਰ ਸਕਣ ਜੋ ਕੁੱਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਔਖਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੁੱਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ
ਅਸੀਂ "ਬੰਦੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ" ਏਨੇ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੁਹਾਵਰੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਮਾਪੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ, ਸਰੀਰਕ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।
2015 ਵਿੱਚ ਮੀਹੋ ਨਾਗਾਸਾਵਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ Science ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਛਾਪਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮਾਲਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਟੌਸਿਨ ਵਧਦਾ ਹੈ — ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ। ਆਪਸੀ ਤੱਕਣੀ ਜਿੰਨੀ ਲੰਬੀ, ਅਸਰ ਓਨਾ ਵੱਡਾ।
ਆਕਸੀਟੌਸਿਨ ਉਹੀ ਹਾਰਮੋਨ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਵਜਾਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਤੰਤਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੱਥੀਂ ਪਾਲੇ ਬਘਿਆੜਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਬਘਿਆੜ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਰ ਤੱਕ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ।
(ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਲਈ: ਕੁਝ ਹੋਰ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਬਘਿਆੜ ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਵਾਜਬ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਇਹ ਆਲੋਚਨਾ ਵਾਜਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ।) ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਡੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣ ਹੈ।
Jaytee
ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਗੱਲ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
1989 ਵਿੱਚ, ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਨੇੜੇ ਰੈਮਜ਼ਬੌਟਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਪੈਮ ਸਮਾਰਟ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜੇਟੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋਗ਼ਲਾ ਟੈਰੀਅਰ ਕਤੂਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਬਰਾਂਡੇ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ — ਕਿਸੇ ਤੈਅ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਰਦੀ ਸੀ ਓਦੋਂ ਹੀ।
ਰੂਪਰਟ ਸ਼ੈਲਡਰੇਕ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੀਡੀਓ-ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ। ਪੈਮ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੱਤ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਰਾਂਡੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੇ ਟਾਈਮਕੋਡ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਟੇਪਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਰਤਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਟੈਕਸੀ ਵਰਗੇ ਅਣਜਾਣ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਤਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਟੀ ਉਸਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੇਲਾ ਖਿੜਕੀ ਉੱਤੇ ਸੀ — ਅਤੇ ਪਚਵੰਜਾ ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੇਲਾ ਓਦੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨ ਇਮਾਨਦਾਰ ਗੱਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਲੇਖ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ: ਇਹ ਹਰ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਵਰੇਜ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਟੀ ਬਿਨਾਂ ਖੁੰਝੇ ਇਹ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ। ਖ਼ੁਦ ਸ਼ੈਲਡਰੇਕ ਦਾ ਛਪਿਆ ਅੰਕੜਾ ਛਿਆਸੀ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਪਰੀਖਣ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਾ ਖਿੜਕੀ ਤੱਕ ਗਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਹ ਆਪ ਦੱਸਦੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਉਸ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਦੋ: ਮਸ਼ਹੂਰ ਖੰਡਨ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਰਿਚਰਡ ਵਾਈਜ਼ਮੈਨ ਨੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਅਤੇ British Journal of Psychology ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਬਿਆਨ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗਿਆ: ਅੰਤਰਗਿਆਨੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਮਿੱਥ ਸਾਬਤ। ਪਰ ਵਾਈਜ਼ਮੈਨ ਨੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਾਪਦੰਡ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜੋ ਟੀਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਜੋ ਸ਼ੈਲਡਰੇਕ ਸੌ ਪਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਰਜ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ — ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵਾਈਜ਼ਮੈਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੱਚਾ ਡਾਟਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੈਲਡਰੇਕ ਆਪਣਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਪੈਟਰਨ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਵਾਈਜ਼ਮੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੈਲਡਰੇਕ ਅਤੇ ਪੈਮ ਸਮਾਰਟ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ-ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ।
ਤਿੰਨ: ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਡਾਟਾ ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ, ਇੱਕ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਜਾਂਚਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਜੋੜੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਈਮਾਨੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪਰਾ-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਵਿੱਚ। ਕਿਸੇ ਬੇਮੇਲ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਉਹੀ ਨਤੀਜਾ ਪਾਵੇ। ਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਮਾਂਚਕ ਵਾਕ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਹੀ ਵਾਕ ਦੇਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਾਂਗਾ।
Bobbie
ਅਗਸਤ 1923 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੇਜ਼ੀਅਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਸਕੌਚ ਕੌਲੀ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਨਸਲ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਸਿਲਵਰਟਨ, ਓਰੇਗਨ ਤੋਂ ਵੌਲਕੌਟ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਤੱਕ ਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆ। ਵੌਲਕੌਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਲੱਭਿਆ, ਸੁਨੇਹੇ ਛੱਡੇ, ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਘਰ ਪਰਤ ਗਿਆ।
15 ਫ਼ਰਵਰੀ 1924 ਨੂੰ — ਠੀਕ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ — ਬੌਬੀ ਨੇ ਸਿਲਵਰਟਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਪੰਜੇ ਘਸ ਕੇ ਹੱਡੀ ਤੱਕ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ।
ਉਸਨੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲ ਡਿਵਾਈਡ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਦਾਨਾਂ, ਮਾਰੂਥਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 2,551 ਮੀਲ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਇਹ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਓਰੇਗਨ ਹਿਊਮੇਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਅਤੇ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਰਾਹ ਮੁੜ ਜੋੜਿਆ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਸਕੇ। ਮੁੜ-ਜੋੜੇ ਰਾਹ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਥਾਵਾਂ ਥਾਣੀਂ ਘਰ ਪਰਤ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੁਕੇ ਸਨ।
ਗੰਧ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, 2,500 ਮੀਲ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ? ਸ਼ਾਇਦ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਨੱਕ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਪੁਲ
ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਡੰਬਾਰਟਨ ਨੇੜੇ ਓਵਰਟਾਊਨ ਬ੍ਰਿਜ ਜੂਨ 1895 ਵਿੱਚ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ — ਸਪਾਰਡੀ ਲਿਨ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੱਡ ਦੇ ਉੱਤੇ ਖੁਰਦਰੇ ਤਰਾਸ਼ੇ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮਹਿਰਾਬਾਂ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਪੰਜਾਹ ਫ਼ੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡੇਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਜਾਹ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪੈਟਰਨ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ਾਸ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਉਹੀ ਕੁਝ ਫ਼ੁੱਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ। ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼, ਸੁੱਕੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ। ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਬੇ ਨੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ — ਕੌਲੀ, ਲੈਬਰਾਡੋਰ, ਰਿਟਰੀਵਰ, ਸਪੈਨੀਅਲ। ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਕੁੱਤੇ ਜੋ ਗੰਧ ਦੇ ਧਾਗੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਉਪਲਬਧ ਵਿਆਖਿਆ ਭੌਤਿਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਾਰੀਕੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ: ਕੁੱਤਾ ਉਸ ਮੁੰਡੇਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੇਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਠੋਸ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਬਾਲਗ ਦੇ ਲੱਕ ਜਿੰਨਾ ਉੱਚਾ। ਪੁਲ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਅੱਗੇ ਖੱਡ ਹੈ। ਉੱਤੇ ਲੱਗਾ ਢਲਵਾਂ ਪੱਥਰ ਵੀ ਪੱਧਰੀ ਕੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਓਵਰਟਾਊਨ ਹਾਊਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਸਨੀਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ-ਸਿੱਧੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ — ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗੰਧ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਢਲਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਿੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੰਧ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ। RSPB ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਪਾਸੇ ਚੂਹਿਆਂ, ਗਿਲਹਿਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੰਕ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪਰੀਖਣ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੂਹੇ, ਗਿਲਹਿਰੀ ਅਤੇ ਮਿੰਕ ਦੀ ਗੰਧ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਸਿੱਧੇ ਮਿੰਕ ਵੱਲ ਗਏ — ਕਈ ਤਾਂ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ। ਪਰ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਮਿੰਕ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। SSPCA ਨੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿੱਟੇ ਦੇ ਪਰਤੀ।
ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਾ ਉਹ ਟੁਕੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਠਹਿਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਧਰ ਬਹੁਤੇ ਪਾਠਕ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਇਹਨਾਂ ਵੀਡੀਓ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਲ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕਤਲ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਪੈਰਾਨੌਇਡ ਸਿਜ਼ੋਫ੍ਰੇਨੀਆ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਧ-ਪੀਂਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੁਲ ਨੂੰ ਭੂਤਿਆ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋੜ ਦੇਣਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਕੰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਨਾ ਵੇਖਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਾਂਗਾ।
ਹਾਚੀਕੋ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ
ਹਰ ਦਿਨ, ਹਾਚੀਕੋ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਕੀਤਾ ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਸ਼ਿਬੂਯਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। 1925 ਵਿੱਚ ਮਾਲਕ ਦੀ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਰਤੇ। ਕੁੱਤਾ ਉਸੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਦਿਨ, ਨੌਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਰਤਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਰਹੱਸਮਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ 1900 ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਘਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਰਸੌਲੀ ਸੁੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ — ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਹੁੰਦੇ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਣੂ ਦਾ ਨਾਂ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ — ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਹੁੰਦੇ।
ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕੱਢਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੰਭਵ ਅਤੇ ਦਰਜ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਹੱਦ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਵਾਰ ਖਿਸਕੀ ਹੈ — ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਖਿਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ-ਮਾਲਕ ਦੀ ਬੇਤੁਕੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਏਨੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪਰਖ ਸੁੱਟਿਆ।
ਇਹੀ ਇਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੇਖ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਜੀਬ ਗੱਲਾਂ ਸੱਚ ਹਨ। ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਿ ਸਵਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਤੀਜਾ ਲੇਖ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਔਖਾ ਵੀਡੀਓ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
See English With Your Ears — ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੀਖਿਆ
ਬਾਰਾਂ ਸ਼ਬਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
| ਸ਼ਬਦ | ਅਰਥ | ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ |
|---|---|---|
| persistently (adv.) | ਜੋ ਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ | "It sniffed at it persistently" |
| spontaneously (adv.) | ਬਿਨਾਂ ਸਿਖਲਾਈ, ਬਿਨਾਂ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਹੇ | "offer the behaviour spontaneously" |
| threshold (n.) | ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ | "olfactory detection threshold" |
| to disperse (v.) | ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਤਲਾ-ਪਤਲਾ ਖਿਲਾਰਨਾ | "disperse it through two swimming pools" |
| blinded (adj.) | ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਨਮੂਨਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾ ਆਵੇ | "Handlers and observers were blinded" |
| caveat (n.) | ਕਿਸੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਂ ਸੀਮਾ | "Now the caveat" |
| contested (adj.) | ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮਤਭੇਦ ਹੈ; ਜੋ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ | "where it becomes contested" |
| to replicate (v.) | ਕਿਸੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਉਹੀ ਨਤੀਜਾ ਪਾਉਣਾ | "never been independently replicated" |
| anomaly (n.) | ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਜੋ ਆਸ ਕੀਤੇ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਢੁਕੇ | "turns an anomaly into knowledge" |
| emaciated (adj.) | ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਬੇਹੱਦ ਪਤਲਾ | "He was emaciated" |
| tapered (adj.) | ਜੋ ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਵੱਲ ਭੀੜਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਢਲਦਾ ਜਾਵੇ | "the coping stone is tapered" |
| to rule out (phr. v.) | ਬਿਨਾਂ ਪਰਖੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਣਾ ਕਿ ਕੁਝ ਅਸੰਭਵ ਹੈ | "ruled out in advance" |
ਵਿਆਕਰਨ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਕਰਮਵਾਚ
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਰਮਵਾਚ ਦੀਆਂ ਵਰਤੋਂ ਗਿਣੋ। ਬਹੁਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਲਸੀ ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਹਨ — ਉਹ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
- "A dog's threshold has been measured at…"
- "Handlers were blinded."
- "At least three hundred dogs have been recorded going over the parapet."
- "It has never been independently replicated."
ਕਿਉਂ? ਵਿਗਿਆਨ-ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਰਿਆ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤੀ ਇਹ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ। ਕਰਮਵਾਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਾਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ:
ਕਰਤਰੀਵਾਚ: Researchers trained five dogs to detect lung cancer. (ਧਿਆਨ: ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ)
ਕਰਮਵਾਚ: Five dogs were trained to detect lung cancer. (ਧਿਆਨ: ਕੁੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਉੱਤੇ)
ਹੁਣ ਅਜ਼ਮਾਓ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਵਾਚ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ: (1) The Oregon Humane Society confirmed the story. (2) Television presenters exaggerated the claim. (3) Somebody must replicate the experiment.
ਵਾਕ-ਬਣਤਰਾਂ ਜੋ ਚੁਰਾ ਲੈਣ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹਨ
- Not X. Also not Y. — "Not proof. Also not debunked." ਭਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ।
- The best available explanation is… — ਸਿੱਟੇ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਹੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
- Here is the piece of reasoning I would ask you to sit with… — ਦਿਸ਼ਾ-ਸੰਕੇਤ। ਇਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਹੌਲੀ ਹੋਵੋ, ਇਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
- If you had told…, you would have been… — ਤੀਜੀ ਸ਼ਰਤੀਆ ਬਣਤਰ, ਇੱਕ ਕਲਪਿਤ ਅਤੀਤ ਲਈ। ਇਹ ਆਖ਼ਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਚਰਚਾ
- ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਦਾਅਵਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ? ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਖੋ: ਕੀ ਇਹ ਸਬੂਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਸਾਂ ਨਾਲ?
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਖੋਜ ਨੂੰ — ਜੋ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਆਧਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ — ਭੂਤਿਆ ਪੁਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਹੀ ਕਿਉਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
- "ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ" ਅਤੇ "ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
- ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਕਦੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਜਾਣਿਆ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ? ਉਸਦੀ ਆਮ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀ ਹੈ — ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨੇ ਯਕੀਨੀ ਹੋ?
Ross Cline · rosscline.com
ਸਰੋਤ: Nagasawa et al., "Oxytocin-gaze positive loop and the coevolution of human–dog bonds," Science, 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015. McCulloch et al. (2006), ਸਾਹ ਤੋਂ ਫੇਫੜੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਛਾਣ। ਸਿਖਲਾਈ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੁੰਘਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਗੰਧ-ਪਛਾਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸਮੀਖਿਆ (2017)। Sheldrake & Smart, "A dog that seems to know when his owner is coming home: videotaped experiments and observations," ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਡਰੇਕ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ। Wiseman, Smith & Milton, British Journal of Psychology (1998), ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਵਟਾਂਦਰਾ। Medical Detection Dogs; NPR, "For Cancer-Detecting Canines, The Nose Knows" (2015)। ਬੌਬੀ ਬਾਰੇ Oregon Encyclopedia ਅਤੇ Oregon Historical Society। New York Times, "Dog Suicide Bridge" (27 ਮਾਰਚ 2019)। ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਤੋਂ, ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਹਰਾ ਸਹਿਤ।
