ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੁਣਦੇ ਹੋ
ਜਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਉਹੀ ਤਰਕ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ — ਭਾਗ ਦੋ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੁਣਦੇ ਹੋ
ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਤਜਰਬਾ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਂਝ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਅਜ਼ਮਾਓ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਛੋਟੀ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖੋ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣੋ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖੋ।
ਆਵਾਜ਼ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦੇ। ਪਰ ਜੋ ਆਵਾਜ਼ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋ ਉਹ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
🔊 ਵੀਡੀਓ ਉੱਤੇ ਟੈਪ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਚਾਲੂ ਕਰੋ — ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣੇ ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਲਾਕੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਕਗਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ (McGurk effect) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਨ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ, ਦੰਦ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਜਬਾੜਾ ਵੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕੋ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ — ਜਦੋਂ ਕੰਨ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ — ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵਾਰ, ਅੱਖਾਂ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
1976 ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਦਸਾ
ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੀ। ਇਹ 1976 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ — ਹੈਰੀ ਮੈਕਗਰਕ ਅਤੇ ਜੌਨ ਮੈਕਡੌਨਲਡ — ਵੱਲੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਬੋਲੀ ਸਮਝਣਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਨੇ “ਬਾ (ba)” ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਵੀਡੀਓ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ “ਗਾ (ga)” ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਇਆ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ — “ਦਾ (da)” — ਜੋ ਨਾ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨਾ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ਾਂ ਨੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਘੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨ ਰਸਾਲੇ ਨੇਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਸੀ: “Hearing Lips and Seeing Voices” (ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ)। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸਦਾ 4,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸੁਣਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਲਿਆ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ — ਹਰ ਉਸ ਸੁਰਾਗ਼ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ: ਜਦੋਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਉਹੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਹ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਕੱਲੀ ਚੀਜ਼ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵੀ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ ਪੀਟਰ ਕੇਅ (Peter Kay) ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚੁਟਕਲਾ ਠੀਕ ਇਸੇ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਗੀਤ ਦਾ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਬੋਲ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਸਾਰੇ ਅਸਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹੀ ਬੇਹੂਦਾ ਰੂਪ ਸੁਣਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ: ਇੱਕ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਦੇ।
ਪੀਟਰ ਕੇਅ, The Tour That Didn’t Tour Tour — ਉਸਦਾ ਕਲਾਸਿਕ “ਗ਼ਲਤ ਸੁਣੇ ਗਏ ਬੋਲ” ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ।
ਮੈਕਗਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ; ਪੀਟਰ ਕੇਅ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਇੱਕੋ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ: ਅਸੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲੈਂਦੇ ਨਹੀਂ — ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਸਭ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਗ਼ਲਤ ਸੁਣੇ ਗਏ ਬੋਲ ਦਾ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਵੀ ਹੈ: ਮੌਂਡੇਗ੍ਰੀਨ (mondegreen)।
ਇਹ ਭਾਗ ਦੋ ਕਿਉਂ ਹੈ
ਭਾਗ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸੋਚਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਘੜਦੀ ਹੈ। ਭਾਗ ਦੋ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੋਰ ਅਜੀਬ: ਜਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਘੜ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਣਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਵੀ।
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਕਗਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਅੱਖ–ਕੰਨ ਦਾ ਇਹ ਜੋੜ ਸਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨਾ ਤਾਕਤਵਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
- ਤਾਕਤਵਰ ਜੋੜ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਇਤਾਲਵੀ, ਜਰਮਨ, ਡੱਚ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਭੁਲੇਖੇ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਕਮਜ਼ੋਰ ਜੋੜ: ਮੈਂਡਰਿਨ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਡਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੰਝ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੋ ਦਿਲਚਸਪ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਅਰਥ ਸੁਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ — ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਫੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ, ਅੱਖਾਂ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਰਾਗ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖ–ਕੰਨ ਦੀ ਇਹ ਸਾਂਝ 6 ਤੋਂ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਾਪਾਨੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਪੱਧਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੱਲੋਂ ਘੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੁਣਨਾ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਖਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਲੁਕਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੋ, ਤਾਂ ਹਰ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਮੂੰਹ ਵੇਖੋ। ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ, ਵੀਡੀਓ ਚੁਣੋ। ਸਾਡੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹਰ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੇਖ ਸਕਣ। ਬੁੱਲ੍ਹ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬੇਈਮਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ ਵੀ।
ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਸ਼ਬਦ
ਭੁਲੇਖਾ (illusion) — ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਬੋਧ (perception) — ਉਹ ਢੰਗ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਜੋੜਨਾ (to integrate) — ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬਣਾਉਣਾ।
ਮੌਂਡੇਗ੍ਰੀਨ (mondegreen) — ਗੀਤ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸਤਰ (ਜਾਂ ਵਾਕੰਸ਼) ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ਲਤ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ (tone language) — ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ (ਜਿਵੇਂ ਚੀਨੀ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਉਚਾਈ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰਾਗ਼ (cue) — ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੰਕੇਤ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਨਾ ਸੌਖਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਦੋ ਬੰਦੇ ਇੱਕੋ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਇੱਕੋ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ — ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਹੋਏ।
ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਅਤੇ, ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸਿਖਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
rosscline.com ਉੱਤੇ ਕਲਾਸ ਬੁੱਕ ਕਰੋ →
