Board-game card illustration: Going Home, the family game nobody wins

دو جایی که خانه نامیدم

به این نوشته گوش کنید

25 دقیقه، با صدای خودم (به انگلیسی). iLearn.tw Radio Podcast، قسمت 11.

در Apple Podcasts گوش کنید

این روزها هر هفته به چهار نفر که در نیو برانزویک زندگی می‌کنند انگلیسی درس می‌دهم. آن‌ها اهل سنگال، سوریه و برزیل‌اند. من اهل نیو برانزویک هستم. از اتاقی اجاره‌ای در پنوم‌پنِ کامبوج به آن‌ها درس می‌دهم و این کار را بی‌مزد می‌کنم، چون در یک سال و نیمی که در زادگاهم بودم هیچ‌کس حاضر نشد برای این کار به من پولی بدهد.

درباره‌اش شوخی می‌کنیم. به آن‌ها می‌گویم روزی باید برای من در نیو برانزویک کاری پیدا کنند، چون خودم نتوانستم پیدا کنم. می‌خندند. شوخی خوبی است. و به‌سادگی حقیقت هم دارد.

در زندگی‌ام دو جا را خانه نامیده‌ام. این شرح آن چیزی است که در هر یک از آن دو رخ داد، به ساده‌ترین بیانی که می‌توانم، همراه با اسناد هر جا که آن‌ها را دارم.

تایوان

نخستین بار در هجده‌سالگی به تایوان رفتم. در بیست‌وهشت‌سالگی یک آموزشگاه زبان انگلیسی در تایچونگ باز کردم و پانزده سال آن را اداره کردم. بیش از هزار کودک در آن اتاق انگلیسی یاد گرفتند. معلم استخدام کردم، حقوق دادم و مالیاتم را پرداختم، و بیش از چهار سال مجله‌ای از آنِ خودم منتشر کردم: بیست صفحه، کاغذ خوب، چهار هزار نسخه در هر شماره. آن‌جا از همان هفته‌ای که پسرخواندهٔ تعمیدی‌ام به دنیا آمد در بزرگ‌کردنش کمک کردم. حالا حدود ده سال دارد. دو سال از زندگی او را از دست داده‌ام.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: 15 سال جلو برو، تو یک مدرسه ساختی

اختلاف بر سر یک در بود. قرارداد اجاره‌ام موجر را دربارهٔ «درِ بزرگ کشوییِ مکانیکیِ فولادیِ بیرونی» آموزشگاه «به‌طور کامل مسئول نگهداری و حفظ آن در وضعیت کارکرد درست» می‌دانست. در نوامبر 2020 آن در، نزدیک به چهارصد کیلوگرم فولاد، در یک ثانیه پایین آمد. دو شبکهٔ تلویزیونی از آن فیلم گرفتند. پشت آن یک درِ شیشه‌ای کشویی بود که قفل نمی‌شد.

درخواست کردم. نامه نوشتم. به میانجی‌گری رفتم. هیچ‌چیز تعمیر نشد و من نگران ایمنی خودم بودم. بعد همان کاری را کردم که به‌خاطرش محکوم شدم: قرارداد اجارهٔ خودم را، همان قراردادی که آن بند در آن بود، در اینترنت گذاشتم و دربارهٔ این اختلاف در یک وبلاگ نوشتم. قرارداد هیچ بند محرمانگی ندارد. به روایت من، حدود دو روز در اینترنت بود.

دادگاه‌ها تشخیص دادند آنچه منتشر کرده بودم حاوی داده‌های شخصی موجر بوده و بخشی از آن ماه‌ها در اینترنت مانده است. تایوان قانون حفاظت از داده‌های شخصی خود را از راه کیفری اجرا می‌کند. به شش ماه زندان محکوم شدم و این حکم در اکتبر 2024 در دیوان عالی قطعی شد.

از شما نمی‌خواهم داوری کنید که دربارهٔ یک در حق با چه کسی بود. از شما می‌خواهم ببینید محاکمه چگونه انجام شد. من چینی نمی‌خوانم. هیچ سندی از این دادرسی برای من ترجمه نشد. برخی جلسه‌ها بدون هیچ مترجم شفاهی برگزار شد؛ در جلسه‌های دیگر، کسی که به‌عنوان مترجم سوگند خورده بود، به روایت من، تنها کسری از آنچه گفته می‌شد را منتقل کرد. در مرحلهٔ نخست، وکیلی از کمک حقوقی کنارم نشست و ترجمه نکرد. در تجدیدنظر وکیلی نداشتم.

در مارس 2024 درخواست کردم پنج شاهد احضار شوند. قاضی در یکی از جلسه‌ها، از طریق مترجم، گفت که آن‌ها برای پرونده اهمیتی ندارند. هیچ‌کدام هرگز احضار نشدند و حکم کتبی هیچ دلیلی نمی‌آورد.

یکی از آن پنج نفر، که یک زن بود، آماده بود به دادگاه بگوید که به موجر هشدار داده بود ممکن است من به زندگی خودم پایان دهم، و پاسخی که گرفت مدرکِ یک بیمه‌نامهٔ ارتقایافته بود. این هم جزو چیزهایی بود که دادگاه بی‌اهمیت خواند. یا قاضی‌ها آنچه را کنار گذاشتند خوانده بودند، یا چیزی را کنار گذاشتند که هرگز نخوانده بودند.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: پنج شاهد، از همه بگذر

ببینید کار تا کجا می‌تواند کوچک شود. در 20 فوریهٔ 2023، ساعت 6:55 عصر، صورت‌جلسهٔ خودِ دادگاه نشان می‌دهد که قاضی یادداشت می‌کند دسترسی به هیچ مترجمی ممکن نشد، به چینی از من می‌پرسد آیا چینی می‌فهمم و آیا با ادامهٔ جلسه موافقم، و وقتی پاسخ دادم که کمی می‌فهمم، ادامه می‌دهد. سپس حقوقم به چینی برایم خوانده شد.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: امروز مترجم شفاهی نیست، سر تکان بده و به بازی ادامه بده

و وقتی حکم قطعی شد، احضاریه‌ای که می‌گفت برای گذراندن آن حاضر شوم یک سطر چاپی برای کسانی مثل من داشت. به چینی بود. نوشته بود: اگر چینی نمی‌خوانید، مترجم خودتان را بیاورید.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: مترجم خودتان را بیاورید، چاپ‌شده به زبانی که نمی‌توانید بخوانید

دادستانی عالی تایوان دو بار، در نامه‌هایی به تاریخ 22 دسامبر 2025 و 18 سپتامبر 2026، از بازگرداندن پرونده به دیوان عالی خودداری کرده است. هیچ‌یک از دو نامه هیچ‌کدام از این موارد را رد نکرد؛ نامهٔ دوم گفت که به‌کارگرفتن یا نگرفتنِ مترجم تفاوتی در نتیجه نداشته است. نامه‌ها، همراه با ترجمه، در این‌جا هستند: فهرست اسناد.

مردم از من می‌پرسند برای چنین دادگاهی چه واژه‌ای به کار می‌برم. همهٔ واژه‌ها را شنیده‌ام و در شب‌های بد خودم هم آن‌ها را به کار برده‌ام. اما نمی‌توانم درون ذهن کسی را ببینم و نیازی هم ندارم. واژه‌هایی را به کار می‌برم که می‌توانم ثابت کنم: ترجمه‌نشده، بی‌مترجم شفاهی، شنیده‌نشده.

کسی که آن نظام را خیلی بهتر از من می‌شناسد بر این شکاف نامی گذاشته است. پیتر چن (Peter Chen) انجمن مترجمان قضایی تایوان (Taiwan Judicial Interpreters Association) را بنیان گذاشت. در 21 اکتبر 2026 به من نوشت:

「這確實是很重要的問題和現象。目前刑事訴訟法有開了一個後門給審檢人員自由心證去認定,我不置可否;但如果被怠忽職守的執法人員濫用,這就是我們要監督及倡議改善的地方。」

«این به‌راستی مسئله و پدیده‌ای بسیار مهم است. در حال حاضر قانون آیین دادرسی کیفری درِ پشتی‌ای را برای قاضیان و دادستان‌ها باز گذاشته تا به اقناع وجدانی آزاد خود تصمیم بگیرند؛ من دربارهٔ آن موضعی نمی‌گیرم. اما اگر مأموران اجرای قانون که در وظیفهٔ خود کوتاهی می‌کنند از آن سوءاستفاده کنند، درست همان‌جاست که باید نظارت کنیم و برای بهبود آن بکوشیم.»

Peter Chen 陳允萍، رئیس بنیان‌گذار Taiwan Judicial Interpreters Association (台灣司法通譯協會)، ایمیل به من، 21 اکتبر 2026. با رضایت او که در 16 نوامبر 2026 داده شد، کلمه‌به‌کلمه نقل شده است. ترجمهٔ فارسی از اصل چینی است.

او در این پرسش تنها نیست. پنج پژوهشگر حقوق، ترجمهٔ شفاهی و زبان‌شناسی قضایی، از کانادا، استرالیا، کره و ایالات متحده، در 20 اکتبر 2026 به یوان قضایی تایوان نامه نوشتند و از آن خواستند منتشر کند مترجمان دادگاه در عمل هر چند وقت یک بار منصوب می‌شوند. نامهٔ آن‌ها دربارهٔ پروندهٔ من موضعی نمی‌گیرد. نیازی هم نداشت.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: صفحهٔ بازی را ترک کن، زندگی‌ات را تحویل نگیر

نزدیک به پایان، وکیلی، از آن وکیل‌های گران‌قیمت، به من گفت اوضاع از چه قرار است. تا جایی که حرف‌هایش را به یاد دارم: برو. می‌دانم این‌جا را دوست داری، اما اگر بمانی نادانی. این حکم قطعی است. کاری از من برنمی‌آید. ماندن یعنی شش ماه زندان، سابقهٔ کیفری، و حدود 300,000 دلار جدید تایوان، مجموعِ جریمه‌ای که می‌تواند جای زندان را بگیرد و خسارت.

پس در دسامبر 2024 زندگی‌ای را که پانزده سال صرف ساختنش کرده بودم ترک کردم. جایی در دو سالی که از آن زمان گذشته، شریک ده‌سالهٔ زندگی‌ام را هم از دست دادم.

برای لحظه‌ای آنچه قاضی‌ها کردند یا نکردند را کنار بگذارید و دو چیز را کنار هم بگذارید. در یک سو، یک قرارداد اجاره، قرارداد خودم، که سال‌ها پیش در اینترنت منتشر شد. در سوی دیگر، خانه‌ای که طی پانزده سال ساختم و مجبور به ترک آن شدم. از دست دادن دومی به‌خاطر اولی خودسرانه، به‌شدت نامتناسب و بی‌رحمانه است. این ادعایی دربارهٔ ذهن هیچ‌کس نیست. این یک اندازه‌گیری است. باور ندارم هیچ معیار بین‌المللی عدالت یا حقوق بشر چنین چیزی را روا بداند.

کانادا

پیش از رفتن، در 29 آوریل 2024 وارد دفتر تجاری کانادا در تایپه شده بودم و به دولتم گفته بودم چه دارد می‌گذرد. نخستین یادداشت پروندهٔ کنسولی‌ام ثبت می‌کند که «اگر شخص موضوع احساس کند با او ناعادلانه رفتار می‌شود، نمایندگی می‌تواند به تضمین آن کمک کند» (ص 96). این همان چیزی است که حضوری به من گفته شد، و من به آن تکیه کردم.

می‌دانم پرونده چه می‌گوید، چون وزارت امور جهانی کانادا (Global Affairs Canada) همهٔ آن را بر پایهٔ قانون حریم خصوصی (Privacy Act) به من داد: 551 صفحه، بی‌آن‌که چیزی نگه داشته شود. در 6 فوریهٔ 2025 مأمور در تایپه پرسش درست را از اتاوا پرسید: «لطفاً اعلام کنید که آیا ستاد مرکزی این را انکار عدالت می‌داند» (ص 86). اتاوا روز بعد پاسخ داد که «در موقعیتی نیست که تعیین کند ادعاهای شخص موضوع مبنی بر انکار عدالت وارد است یا نه» (ص 84). در 551 صفحه هیچ یادداشت، ایمیل یا وظیفه‌ای خطاب به هیچ دادگاه، دادستان، وزارتخانه یا اداره‌ای در تایوان نیست. وقتی به نوشتن ادامه دادم، پرونده ثبت می‌کند که چرا پاسخ‌ها قطع شد: «مأموران مکاتبات پاسخ نخواهند داد (not/not)، زیرا شخص موضوع نویسنده‌ای پرکار است» (ص 13). در 27 مارس 2026 یک ایمیل پرونده را بست.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: پروندهٔ شما بسته شد، 551 صفحه، روز خوبی داشته باشید

من نویسنده‌ای پرکارم. اگر به آن یک پرسش پاسخ داده می‌شد، کمتر می‌نوشتم.

این چیزی است که هنگام نوشتن همین متن رخ داد. یکشنبه 15 نوامبر 2026 نخست‌وزیر کانادا برای نشست سران فرانکوفونی در پنوم‌پن فرود آمد، شهری که اکنون در آن زندگی می‌کنم. از همین‌جا او 24 میلیون دلار اعلام کرد برای طرح‌هایی در بنین، ساحل عاج و سنگال، و برای آمادگی در برابر ابولا در آفریقا. من فقط به فاصله توجه می‌کنم. کانادا از پنوم‌پن می‌تواند بنین را پیدا کند. در دو سال، بنا بر پروندهٔ خودش، حتی یک پرسش دربارهٔ یکی از شهروندان خودش از تایوان نکرد.

نیو برانزویک

پس به خانه برگشتم. من در سنت جان به دنیا آمده‌ام و اهل Deer Island هستم. مادر و پدرم آن‌جا هستند و جوان‌تر نمی‌شوند.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: 400 درخواست کار، به خانهٔ شروع برگرد

در حدود یک سال و نیم بیش از چهارصد درخواست کار فرستادم، هر کدام با نامهٔ پوششی خودش. تدریس. تدریس خصوصی. خدمات اسکان تازه‌واردان. کار اداری. نگهبانی. وقتی شنیدم ناحیهٔ آموزشی رانندهٔ اتوبوس مدرسه کم دارد، زنگ زدم. جمعه، صدای پشت تلفن مشتاق بود. دوشنبه، آن جای خالی پر شده بود. آنچه از همهٔ این‌ها برگشت یک پیشنهاد بود، کارگری ساختمان با حداقل دستمزد، و یک جمله از خدمات اشتغال استان: یک سال و نیم بیکاری عادی است.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: جای خالی پر شد، جمعه بله، دوشنبه نه

همراه با یکی از خویشانم نقاشی ساختمان کردم، ساعتی بیست‌وپنج دلار: دیوار، پیاده‌روی سیمانی، صندلی، میز پیک‌نیک. مدتی هم روی یک کشتی مسافربری کار کردم و چم‌وخم کار و تمرین‌های ایمنی را یاد گرفتم. من آموزشگاه اداره کرده بودم، حقوق داده بودم و مجله منتشر کرده بودم، و از آن میزهای پیک‌نیک خوشحال بودم. هیچ کاری را دون شأن خودم نمی‌دانم. اما جایی در این میان، آدم حق دارد بپرسد آیا چیزی ایراد دارد، و آیا ایراد از خود اوست.

فقط من نبودم. استان این را می‌داند، چون برای فهمیدنش پول داد. “The Economic Impacts of Migrating from New Brunswick to Alberta/Saskatchewan and Return to New Brunswick” (Emery، McDonald و Morissette، 2017) با هزینهٔ وزارت آموزش پس از متوسطه، کارآموزی و کار انجام شد. این پژوهش حدود 18,000 نفر از مردم نیو برانزویک را دنبال می‌کند که میان 2001 و 2008 به غرب رفتند. حدود یک‌سوم ظرف سه سال برگشتند. سپس، در صفحهٔ 11: یک‌چهارم تا یک‌سوم مهاجران بازگشته در نهایت در نیو برانزویک می‌مانند (“of return migrants ultimately remain in NB”). به زبان ساده، بیشتر کسانی که به خانه برگشتند نماندند.

هرب امری (Herb Emery)، اقتصاددان دانشگاه نیو برانزویک و یکی از نویسندگان آن، در 15 نوامبر 2026 به من نوشت:

“Here you get stuck in the jobs we have rather than being able to compete for the job you want.” (این‌جا آدم در همان شغل‌هایی که داریم گیر می‌افتد، به‌جای این‌که بتواند برای شغلی که می‌خواهد رقابت کند.)

و دربارهٔ روایت خود من نوشت: “Your email is the first direct statement I have seen as to why a returner didn’t stay” (ایمیل شما نخستین اظهار مستقیمی است که دیده‌ام دربارهٔ این‌که چرا یک بازگشته نماند). (هر دو با اجازهٔ او نقل شده است.)

حالا بخشی که درباره‌اش محتاط بوده‌ام و می‌خواهم دقیق بگویم.

نیو برانزویک واقعاً برنامه‌هایی دارد برای کسانی که با همان چیزی روبه‌رو هستند که من بودم: بدون سابقهٔ کار در کانادا، بدون معرف محلی، با مدارکی که کسی به رسمیت نمی‌شناسد، بدون شبکهٔ ارتباطی. یکی از آن‌ها GNB Mosaïk نام دارد. به موجب قانون حق دسترسی به اطلاعات، سوابق آن را درخواست کردم و 59 صفحه دریافت کردم. استان حدود 1.87 میلیون دلار از بودجهٔ فدرال و استانی را صرف مسیری برای ورود به خدمات عمومی خودش کرد: استخدام «بدون توجه به سطح مهارت زبانی آن‌ها»، کلاس‌های زبان با حقوق، مترجم در مصاحبه‌ها، راهنما، و «تأکید بر مهارت‌های انتقال‌پذیر و توانایی بالقوه به‌جای سابقهٔ کاری مشخص». برنامهٔ خوبی است. گزارش خودِ برنامه می‌گوید برای چه کسی است:

«هر کسی که در نیو برانزویک به دنیا نیامده باشد.»

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: این در برای بازیکنان دیگر است، شما این‌جا به دنیا آمده‌اید

این یک درِ جانبی به خدمات عمومی استان است. درِ دوم و قدیمی‌تری هم هست: برنامهٔ فرصت برابر استخدام (Equal Employment Opportunity Program)، که از 1984 برقرار است، برای مردمان بومی، افراد دارای معلولیت و اعضای اقلیت‌های مشهود، که صفحهٔ خودِ برنامه آن‌ها را افرادی «غیرسفیدپوست» (“who are non-Caucasian”) تعریف می‌کند.

تا این‌جا نگفته‌ام کسی اهل کجاست یا کسی چه شکلی است. کسانی که از آن درها استفاده می‌کنند کاری نکرده‌اند جز این‌که وقتی دعوت شدند آمدند، و من خودم پانزده سال در کشور دیگران خارجی بودم. اما نگفتنش شما را به اشتباه می‌اندازد، پس این حرف ساده را یک بار می‌گویم. شاگردان من اهل سنگال، سوریه و برزیل‌اند. من مردی سفیدپوستم، بومی نیستم، ادعای هیچ معلولیتی ندارم و در سنت جان به دنیا آمده‌ام. بنا بر دو تعریف خودِ استان، هیچ‌کدام از آن دو درِ جانبی مال من نیست. باور ندارم که درِ ورود به کار دولتی باید بر اساس رنگ پوست کسی بریده شود: نه رنگ پوست آن‌ها، و نه رنگ پوست من. روی کاغذ، من خلأهای یک تازه‌وارد را داشتم، پانزده سال از آن‌ها، و گواهی تولدِ یک اهلِ همان‌جا را. کسی مرا رد نکرد. فقط هیچ دری نبود که نام من رویش باشد.

اتاوا حالا این را در یک جمله گفته است. از وزیر فدرال پرسیدم آیا برای شهروندی که پس از اقامت طولانی در خارج به خانه برمی‌گردد هیچ خدمتی وجود دارد. وزارتخانه در 19 نوامبر 2026 پاسخ داد: “Canadian citizens are not eligible for settlement services.” (شهروندان کانادا واجد شرایط خدمات اسکان نیستند.) و Job Bank، سایت کاریابی دولت کانادا، را پیشنهاد کرد.

اتاوا به کارفرمایان هم پول می‌دهد، و برای بعضی استخدام‌ها بیشتر از بقیه. برنامهٔ Apprenticeship Service آن به کارفرما “$5,000 for each eligible new first-year apprentice hired” (5,000 دلار برای هر کارآموز جدید سال اولِ واجد شرایط که استخدام شود) و “$10,000 if the apprentice hired is from an equity-deserving group” (10,000 دلار اگر کارآموزِ استخدام‌شده از گروه‌های سزاوار برابری باشد) می‌داد؛ فهرستی که “Newcomers” (تازه‌واردان) را هم در بر دارد. برنامهٔ کارآموزی آن برای تازه‌واردان افراد را در اداره‌های دولتی، از جمله در فردریکتون و مانکتون، به کار می‌گمارد و برای کسانی است که “have been a permanent resident or a Canadian citizen for 10 years or less” (10 سال یا کمتر است که مقیم دائم یا شهروند کانادا شده‌اند). من از بدو تولد شهروندم. در هیچ‌یک از این فهرست‌ها نیستم.

خوشحالم که شاگردانم این‌جا هستند. وقتی Rebel News به‌خاطر کارگران خارجی به Tim Hortons تاخت، آدم‌های اشتباهی را نشانه گرفت. کسی که قهوه را به دست شما می‌دهد آن سیاست را ننوشته است. دولت‌ها نوشته‌اند. دوربین را به آن سو بگیرید.

یک استان می‌تواند هم با کسانی که دعوتشان می‌کند درست رفتار کند و هم با کسانی که خودش بزرگشان کرده است. یکی یا دیگری نیست. در حال حاضر نیو برانزویک یکی از این دو کار را می‌کند.

یکی از شاگردانم، که یک خانم است، کلاسی با بودجهٔ دولتی دارد. با این حال، در وقت خودش پیش من می‌آید، و من از آن سر دنیا به او و دیگران رایگان درس می‌دهم. این تنها استفاده‌ای است که نیو برانزویک برای معلم انگلیسی‌ای پیدا کرده که از 1999 در این کار بوده است.

همان کلاس رایگان را به کتابخانه‌ها و نهادهای خدمات تازه‌واردان در سراسر کانادا پیشنهاد دادم. برخی آن را منتقل کردند، و خدمات کتابخانه‌های عمومی خودِ نیو برانزویک یکی از آن‌ها بود. نظامِ دارای بودجه بیشترش نتوانست. یک شبکهٔ کتابخانه‌ای نوشت که «از طریق همکاری‌های تثبیت‌شده با ارائه‌دهندگان خدمات» کار می‌کند و «در موقعیتی نیست که مدرسان منفرد یا کسب‌وکارهای کوچک را تبلیغ کند». یک برنامهٔ زبان با بودجهٔ فدرال نوشت: «کاری که می‌کنید بسیار جالب به نظر می‌رسد. اما نمی‌توانیم این فرصت را با زبان‌آموزانمان در میان بگذاریم.» از سر انصاف، در یادداشتم آمده بود که برای گذران زندگی تدریس خصوصی هم می‌کنم، و قاعده‌ای علیه تبلیغ کسب‌وکارها قاعدهٔ معقولی است. با این همه، معنایش این است که یک معلم کانادایی نمی‌تواند کارش را به نظامی که برای آموزش انگلیسی ساخته شده ببخشد.

فکر نمی‌کنم کسی تصمیم گرفته باشد آدم‌هایی مثل مرا بیرون نگه دارد. فکر می‌کنم هیچ‌کس هیچ تصمیمی نگرفت، و برای کسی که دمِ در ایستاده نتیجه یکی است.

به این نتیجه رسیده‌ام که موضوع ساده‌تر از سیاست‌گذاری است. در جای کوچک، شغل چیزی است که یک نفر دارد و دیگری ندارد. مردی که با پانزده سال تجربه در کاری که هیچ‌کس آن‌جا نکرده به خانه برمی‌گردد هدیه نیست. او رقیب است، و پشت هر باجه این را به او می‌فهمانند. در عمرم هیچ‌جا خودم را این‌قدر ناخواسته حس نکرده‌ام، و آن‌جا همان جایی بود که اهلش هستم.

مرز

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: یک ساعت، زمان‌سنج مرز، آب‌نبات نخرید

Deer Island درست کنار ایالت مِین قرار دارد. من با عبور از مرز بزرگ شدم، به همان طبیعی‌ای که نفس می‌کشیدم. سال‌ها پیش گواهینامهٔ رانندگی کافی بود.

در 2 اکتبر 2025، حدود ظهر، در راه دیدن دوستی عزیز در پنسیلوانیا کوشیدم از مرز بگذرم. حدود پنج ساعت نگهم داشتند. زیر تهدید به ضبط آن، قفل تلفنم را باز کردم تا مأموران بتوانند آن را بگردند و از آنچه در آن بود نسخه بردارند. ساعتم را درآوردم و همان‌جا که گفتند نشستم. پرسش‌ها تا سال تولد پدر و مادرم، و بیمارستان، پیش رفت. بحث نکردم. نخواستم برای نوشیدن آب بیرون بروم. بابت کاغذبازی‌ای که باعثش شده بودم عذرخواهی کردم. وقتی گذاشتند بروم، به من گفته شد با یک برنامهٔ سفر دقیق و مدارک بیشتری از کار و پول شاید دفعهٔ دیگر از دردسر دور بمانم.

سه روز بعد فقط می‌خواستم بنزین بزنم و چند چیز از Walmart در Calais بخرم. دوباره بازجویی شدم، دربارهٔ همسری که ندارم و فرزندانی که ندارم. به من گفتند حالا زمان‌سنج برایم گذاشته‌اند: به‌زحمت یک ساعت برای رفتن و برگشتن، وگرنه ممنوع‌الورود می‌شوم. گفتند هر عبور به ضرر من حساب می‌شود تا وقتی بتوانم فیش حقوقی، خانه و «چیزهای بهتری» نشان بدهم. به‌خاطر خریدن آب‌نبات مسخره‌ام کردند. یکی از مأموران، مردی که خیلی از پنجاه گذشته بود، صورتش را نزدیک صورتم آورد و گفت: “Get a job, bro.” (برو کار پیدا کن، داداش.)

نمی‌دانم اگر دوباره امتحان کنم چه می‌شود. جرئت نکرده‌ام بفهمم. من پشت آن باجه گریه کردم، در چهل‌وچهارسالگی، در حالی که مادر و پدرم منتظرم بودند.

پس حساب کنید. تایوان به من شش ماه داد. مرز به من یک ساعت داد. نیو برانزویک هیچ‌چیز به من نداد، و برای همین کار یک سال و نیم وقت گذاشت.

حق را باید به حق‌دار داد

حق کامبوج را باید داد. تنها رسیدم، بی‌پول، با بیش از هجده هزار دلار بدهی و همهٔ کارت‌های اعتباری‌ام تا سقف پر، که حاصل چهار سال دادگاه و یک سال و نیم بیکاری همین است. ظرف چند هفته در دو مدرسه کار داشتم. کامبوج از کشورهای فقیرتر آسیاست، و یک ساعت تدریس در این‌جا حدود دوسوم بیشتر از یک ساعت رنگ‌کردن میز پیک‌نیک در زادگاهم به من می‌دهد. در انگلیسی، Cambodia تقریباً مثل Canada نوشته می‌شود. باور کنید، این‌جا کانادا نیست. این‌جا جایی نیست که مادر و پدرم هستند.

تصویرسازی کارت بازی تخته‌ای: جایی دیگر، املایش تقریباً مثل Canada است

و حق مِین را هم باید داد، با وجود آن باجه. از ژانویهٔ 2025، سه هفته پس از برگشتنم به خانه، به تحریریه‌های کانادا نامه می‌نویسم. هیچ تحریریه‌ای گزارشی به کسی بدهکار نیست. اما نخستین روزنامه‌ای در نزدیکی خانه‌ام که کلمه‌ای از من چاپ کرد The Quoddy Tides در Eastport ایالت مِین بود، در 13 نوامبر 2026: روزنامه‌ای که در سمت آمریکاییِ آب است. و وقتی کلاس رایگانم را این‌جا و آن‌جا پیشنهاد دادم، یک گروه سوادآموزی در Bangor با من تماس تصویری گرفت و گفت بله.

هر گاه تحریریه‌های کانادا اصلاً به من پاسخی داده‌اند، برای این بوده که مرا به جای دیگری حواله دهند یا نپذیرند. یکی نوشت که رویدادها از نیو برانزویک خیلی دورند و نه وقت و نه امکانات رسیدگی به آن‌ها را دارد. من اهل نیو برانزویک هستم. خبر همین بود. تا جایی که می‌دانم، هنوز هیچ تحریریهٔ کانادایی هیچ‌یک از این‌ها را گزارش نکرده است.

آنچه می‌خواهم

نه ترحم. چهل‌وپنج سال دارم، هر روز کار می‌کنم، و کارم تمام نشده است.

از تایوان: یک دادرسی دوباره، به زبانی که بتوانم دنبالش کنم. می‌خواهم به خانه برگردم. نمی‌خواهم به خانه برگردم تا با شش ماه زندان، سابقهٔ کیفری و حدود 300,000 دلار جدید تایوان جریمه و خسارت روبه‌رو شوم، به موجب حکمی که نمی‌توانم بخوانم، برای این‌که قرارداد اجارهٔ خودم را در اینترنت گذاشتم.

از کانادا: سه چیزی که در دادخواست e-7910 به مجلس عوام آمده است؛ نمایندهٔ من در پارلمان آن را تأیید کرده و پیش از آن‌که برای امضا باز شود در حال ترجمه است. یک استاندارد منتشرشده برای خدمات کنسولی. دلایل کتبی هنگام بستن یک پرونده. یک بازبینی مستقل.

از نیو برانزویک: بفهمید بر سر کسانی که به خانه برمی‌گردند چه می‌آید، چون تنها پژوهشی که می‌شناسم در 2011 متوقف می‌شود. دری را که از پیش وجود دارد به روی کسانی که این‌جا به دنیا آمده‌اند باز کنید. بگذارید تجربه ارزیابی شود.

از کشور همسایه: هیچ‌چیز جز یک بعدازظهر معمولی.

نمی‌خواهم دری به روی کسی بسته شود. دری می‌خواهم که باز شود. این هفته چهار نفر از سنگال، سوریه و برزیل در نیو برانزویک انگلیسی یاد می‌گیرند، و خوشحالم که آن‌جا هستند. دلم می‌خواهد من هم آن‌جا باشم.

این یک تکه از پرونده‌ای بزرگ‌تر است

منابع: قرارداد اجارهٔ من؛ وزارت امور جهانی کانادا (Global Affairs Canada)، اسناد تحویل‌شده در 9 اکتبر 2026 بر پایهٔ قانون حریم خصوصی (551 صفحه)؛ نامه‌های دادستانی عالی به تاریخ 22 دسامبر 2025 و 18 سپتامبر 2026؛ اسناد شمارهٔ 2627-FTB-20 تحویل‌شده به موجب قانون حق دسترسی به اطلاعات نیو برانزویک (GNB Mosaïk، 59 صفحه)؛ Emery، McDonald و Morissette (2017)؛ دولت نیو برانزویک، صفحهٔ Equal Employment Opportunity Program، خوانده‌شده در 17 نوامبر 2026؛ نخست‌وزیر کانادا، سند پیش‌زمینه به تاریخ 16 نوامبر 2026، پنوم‌پن؛ روایت کتبی خودم از مرز، اکتبر 2025. IRCC 2026-01401722 (2026-11-19); canada.ca: Apprenticeship Service; Federal Internship for Newcomers Program (2026-11-20).

بازگشت به وبلاگ

پیام بگذارید

لطفا توجه داشته باشید، نظرات قبل از انتشار باید تایید شوند.

Registrations and Appointments